topraksız domates yetiştirme

Topraksız tarım, ilk kez 1930 yılında bir İngiliz profesör tarafından temellendirilmiş ancak ülkemizde 1995 yılında uygulanmaya başlanmıştır. Ülkemizde topraksız tarım çok yaygın değildir, bunun nedeni topraksız tarımın maliyetinin yüksek olması ve pazarda bu durumun tüketiciye yansıyor olması. Bu nedenle topraksız tarım genelde ihracata yönelik bir uygulama olarak yapılıyor.

Topraksız tarımın toprakla yapılan tarıma göre artı yönleri oldukça fazla. Topraksız tarımda verim topraklıya göre oldukça fazla. Ayrıca topraksız tarımda hormon ve ilaç kullanılmadığından diğer yönteme göre daha sağlıklı bitkiler yetiştiriliyor. Başlangıçta maliyeti yüksek gibi görünse de alınan verim karşısında bunun bir önemi kalmıyor. Toprakta bulunan bakterilerin bitkilere geçmesi ve toprakta yetişen bitkilerin büyümesinin kontrol altına alınamaması da topraksız tarımın daha avantajlı olduğunu gösteren etkenlerden.

Topraksız tarımda amaç, istenilen bitkiyi toprak dışında bir malzeme içerisinde, gerekli vitamin ve mineralleri su yoluyla sağlayarak yetiştirmektir. Genellikle fideler Danimarka’dan getirilen kaya yünü içerisine dikiliyor.  Kaya yünü suyu tutma özelliği ile bilinen bir madde olduğundan topraksız tarımda tercih ediliyor. Ayrıca fidenin bulunduğu kaba perlit adı verilen bir madde ekleniyor. Bunun nedeni de perlitin ısıyı yalıtarak, fideyi sıcaklık farklılıklarından korumasını sağlamak. Fide bu yöntemle dikildikten sonra meyve verme aşamasında bombus arıları kullanılıyor. Bombus arıları, dilleriyle çiçeklerin iç kısmını emiyor ve bitkinin oluşumunu sağlıyor. Topraksız tarıma somut bir örnek olan domatesin yetiştirilme aşamalarını inceleyelim.

Topraksız Domates Yetiştirme Aşamaları

  • Domates, iklim şartlarına uyum sağlayabilen bir bitki olduğu için topraksız tarım için tercih edilebilir.
  • Öncelikle yetiştirilecek domates çeşidi belirlenir. ( Sırık, Elif, Gülle, Diyansa, Polaris, Opera, Sofralık, Salçalık vb)
  • Yetiştirilecek kaplar oldukça önemlidir. Torba, paket veya saksı yöntemlerinden biri tercih edilebilir. Paketler üreten kişi tarafından yapılabildiği gibi hazır olarak da alınabilir.
  • Paket yapımında 0.1 mm kalınlığında, opak beyaz renkli UV katkılı polietilen tercih edilmelidir. Torba ise çöp torbası gibi kalın bir poşet veya iç içe geçmiş iki poşet tercih edilebilir.
  • Fidenin konulacağı kap içerisine kaya yünü veya su tutan başka bir madde konulur, perlit eklenerek ısı yalıtımı sağlanır ve fide kaya yünü içerisine dikilir.
  • Fide çiçeklenmeye başladığında arılama işlemi yapılarak ürün elde edilmeye başlanır.
  • Fazla domates yetiştirmek için verimsiz veya bataklık tarzı alanlar tercih edilerek, üzerine sera sistemi kurulur.
  • Seranın gübrelenmesi ve sulanması için bir depo elde edilir ve bunun için eğimin düşük olduğu tarafa bir çukur kazılır.
  • Kapların birbiri ile bağlantılı olarak hazırlanması damla sulama tekniğini uygulamak için olumlu olabilir. Topraksız tarım yapımında gün içerisinde çok defa az sulama gerekliliği olduğundan bu yöntemin tercih edilmesi büyük kolaylık sağlayacaktır.

Topraktan gelecek zararlı bakterilerden korunmuş, sağlıklı ve verimli domates yetiştirmek isteyenler için topraksız tarım tavsiye edilen bir yöntemdir.